Een groot aantal organisaties heeft beleid op het gebied van duurzame mobiliteit. Dat blijkt uit een onderzoek dat Twynstra Gudde in 2010 heeft gedaan naar de beleving van duurzame mobiliteit. De effectiviteit van dit beleid wordt echter in twijfel getrokken.
Duurzame mobiliteit is sinds enkele jaren een belangrijk thema binnen de wereld van verkeer en vervoer. Het onderwerp is nog volop in ontwikkeling en in de toekomst niet meer weg te denken. Twynstra Gudde is nauw betrokken bij het thema en was daarom ook in 2010 aanwezig op Ecomobiel beurs en congres (www.ecomobiel.nl). Via een enquête onder medewerkers van overheidsorganisaties en het bedrijfsleven is onderzocht wat de beleving van duurzame mobiliteit is, de mate waarin organisaties echt bezig zijn met het thema en vanuit welk perspectief. Hoe komen we van hype, naar business en beleid?
Uitkomsten onderzoek
Duurzame mobiliteit blijft greenwashing?
Duurzame mobiliteit is hip en dat zie je terug in de onderzoeksresultaten. Een heel groot deel van de organisaties heeft beleid over duurzame mobiliteit. Maar dit vraagt wel om nuancering. Een deel van de bedrijven doet nog steeds aan greenwashing: enkel maatregelen nemen ten behoeve van de marketing. Maar de groep die er steeds serieuzer naar kijkt groeit. Steeds vaker wordt bezien of het beleid ook daadwerkelijk een gunstig effect heeft op het milieu. Maar duurzame mobiliteit is breder dan alleen milieu. Het gaat er ook om dat je goede toekomstbestendige keuzes maakt voor de lange termijn, welke duurzaam zijn voor organisatie, mens en milieu. Geheel genomen blijf je vooral zien dat de klassieke kostenfactor nog een grote belemmering is.
Denk na over keuzes
Veel organisaties richten zich nog op het implementeren van technologieën om duurzame mobiliteit te bewerkstelligen. Dit gaat dan vooral over hybride en elektrische auto’s, maar ook de fiets en het OV zijn populair. Hier komt ook de spanning en onzekerheid rond duurzame mobiliteit naar voren. De elektrische fiets is lang niet in alle gevallen een toonbeeld van duurzaamheid. Omdat deze het meeste ingezet wordt als alternatief voor de klassieke fiets, is het eigenlijk het tegenovergestelde van duurzaam. In dit geval zorgt het voor minder lichaamsbeweging en meer CO2 uitstoot. Laten we elkaar nou niet voor de gek houden om dat nu ook onder de nieuwe trend van duurzame mobiliteit te schuiven. Kijk naar de echte kansen en zorg dat je je medewerkers verleid om bij de iets grotere afstanden dan waar de fiets voor gebruikt wordt, de E-fiets te benutten als alternatief voor de auto.
Gedrag versus technologie
Gelukkig krijgt het gedrag van de medewerkers steeds meer aandacht. Het zijn namelijk de medewerkers die de beslissende keuzes maken en zo het resultaat bereiken. Wij hopen dat de producenten van technologieën dit ook zien. Vooralsnog is de markt van duurzame mobiliteit een van een sterke technology push.
Op de Ecomobiel beurs was dit ook het geval. Het overgrote deel van de deelnemers liet de laatste ontwikkelingen zien op gebied van elektrisch vervoer. Andere technieken en alternatieve brandstoffen kwamen amper aan de orde. Opvallend dat het brede thema ‘duurzame mobiliteit’ zo beperkt wordt ingevuld, vooral omdat gedrag onder de medewerkers wel als cruciaal wordt gezien. Waarom springen marktpartijen hier niet op in?
Één elektrische auto
De kritische noot richting bedrijven is wel de hoeveelheid maatregelen die genomen worden. Bijna de helft van de respondenten geeft aan dat zij de hoeveelheid maatregelen te klein vindt voor een echt resultaat. Voorbeelden zie je vooral bij de aanschaf van elektrische auto’s. Ze kopen er één, maar dit levert nog geen duurzaam resultaat op. De CO2 uitstoot verandert er niet door.
Toch moeten we niet te cynisch zijn, maar dit zien als springplank voor de inzet van extra middelen. Met een paar voorbeelden kun je medewerkers bewuster laten worden. Als de medewerker bewuster wordt, dan gaat het gebruik toenemen. En dat maakt het voor een organisatie weer aantrekkelijker om de investering te vergroten.
Stimuleer technologieontwikkeling
Critici zeggen vaak dat een elektrische auto slechter voor het milieu is dan een auto met een conventionele verbrandingsmotor. Deels klopt dit, want de huidige batterijen, productiemethoden en vormen van energiewinning zorgen ervoor dat de totale keten nog niet duurzaam is. Maar wij vinden dit een kortetermijnblik. De verbrandingsmotor bestaat immers al eeuwen en is nu sterk geoptimaliseerd. Gun de elektrische auto ook deze ontwikkeling. Op de lange termijn heeft een elektrische auto volop kansen duurzamer te worden dan de huidige auto’s.
Het is duidelijk dat veel partijen elektrisch rijden nu als hét antwoord zien, maar is dat wel zo? En op welke vraag is dat dan het antwoord? Volgens ons is het de vraag of elektrisch rijden ook dé ontwikkeling is die doorgroeit tot een volwaardig alternatief. Er zijn in het nabije verleden al genoeg hypes geweest, denk bijvoorbeeld aan de waterstofmotor, om te zien dat niet elke hype zich ontwikkeld tot een succesvol product. Het is daarom ook van belang dat er brede technologieontwikkeling plaatsvindt. Het is dan aan de markt om uiteindelijk te bepalen of een technologie wel of niet rendabel is.
Rol overheid
Wij zijn verbaasd over de rol van de overheid. Daar waar zij in de breedte ontwikkeling zou moeten stimuleren en aanjagen, gaat zij voor ‘elektrisch’ en staat klaar met subsidies van vele miljoenen. Wij zetten onze vraagtekens bij het feit of dit de slagingskans toe doet nemen.
Laten we mobiliteit eens in het perspectief van de toekomst plaatsen om te weten met welke oplossinggerichte ontwikkelingen we nu kunnen starten. Hoe ziet de wereld er uit in de toekomst en welke oplossingen willen we dan hebben? Aan welke eisen moet mobiliteit dan voldoen?
Het ontwikkelen van een duurzaam mobiliteitssysteem is immers niet een lange, rechte lijn. Maar een integraal programma waarvan nieuwe modaliteiten, nieuwe technologieën en gedragsverandering deel uitmaken. Met aan de basis een duidelijke visie waarbij de toekomst naar het nu gehaald wordt. En waar volop geëxperimenteerd kan worden met innovaties en ontwikkelingen, zowel technologisch als in gedrag. Als we die antwoorden hebben wordt duidelijk welke acties we vandaag kunnen nemen. De kansen zijn legio en Twynstra Gudde draagt daar graag aan bij.
