Op onze weblog schrijven wij - Manon Ruijters en Björn Prevaas - over onze fascinatie voor organisatie-ontwikkeling en leren, en onze zoektocht naar een nieuw perspectief. Leren en werken dichter bij elkaar brengen, om zo de ambities van mens en organisatie te helpen realiseren, om het potentieel (van mens, groep en organisatie) tot ontwikkeling te brengen, én om het gevoel van welzijn en geluk te versterken. Daar gaat het ons uiteindelijk om.
In onze weblog van 28 augustus ging het over de invloed van mindsets op leren en ontwikkelen, gevoed door het boek van Carol Dweck over dit thema.
“Ik ben wel benieuwd wat jullie gaan doen voor de mensen met een stickertje achter hun naam. De groep mensen die binnen de organisatie is aangemerkt als talent, als high potential. Ik bedoel, dat stickertje heeft natuurlijk wel verwachtingen gewekt. En tot nog toe constateer ik dat we net als de anderen behandeld worden.” Deze uitspraak komt uit een interview dat ik hield ter voorbereiding op een ontwikkeltraject voor managers. ‘Talent’ bleek een kwetsbaar thema. Er waren mensen ‘aangemerkt als talent’, en dat had duidelijk verwachtingen opgeroepen. Wat me intrigeert, is wat het zijn van ‘talent’ nu doet met het leren en ontwikkelen.
Eenzelfde vraag overviel me wanneer ik de afgelopen jaren jong talentprogramma’s begeleidde. Tot mijn verbazing liepen sessies met die groepen minder makkelijk dan ik had verwacht. Was mijn veronderstelling dat deze jongelui niet terug zouden schrikken voor de nodige uitdagingen, bleek dat meestal niet het geval. “Succesvolle mensen zijn mensen die liefde hebben voor het leren, uitdagingen opzoeken, inzet waarderen, en volharden wanneer geconfronteerd met moeilijkheden”, zo kwam ik ooit tegen (Dweck en Sorich, 1999). Maar ‘en groupe’ trof ik eerder voorzichtigheid aan. Niet te veel achter je schuttinkje laten kijken. Vooral niet laten blijken dat je nog maar net komt kijken en ook niet goed weet hoe het allemaal werkt.
Prijzen van talent staat succes in weg
De Amerikaanse psychologe Carol Dweck heeft van dit thema haar queeste gemaakt. In 2011 verscheen haar boek Mindets, de weg naar een succesvol leven (oorspronkelijke titel Mindset, the new psychology of success, 2006). “Ze maakt duidelijk waarom het prijzen van de intelligentie en het talent van onze kinderen niet bevorderlijk is voor hun zelfvertrouwen en prestaties, maar hun succes zelfs in de weg kan staan.” Een fascinerende tegenstelling in één zin. Eentje die me doet denken aan het interview met Het Talent, maar ook aan mijn eigen zoektochten.
Dwecks statische en op groei gerichte mindset
Dwecks beschrijving van mindsets gaf me een andere manier van kijken naar vraagstukken als deze. En meer dan dat, ze deed me ook anders naar mezelf kijken, hoe ik met feedback omga, hoe ik tegen (potentiële) mislukkingen aankijk, en hoe ik met mijn eigen ontwikkelen bezig ben. Naar hoe we tot een beter gesprek met elkaar kunnen komen over leren en ontwikkelen, met meer diepgang en minder de neiging om vooral te laten zien wat je al wel weet en kunt.
Mindsets beschrijft de verschillen tussen mensen die ervan overtuigd zijn zelf de capaciteit te hebben om hun persoonlijke eigenschappen en vermogens te ontwikkelen (op groei gerichte mindset), en mensen die dat niet zijn (statische mindset).
Mensen met een statische mindset geloven dat intelligentie, persoonlijkheid en karakter van nature gegeven zijn. Ze liggen vast en voorspellen al vroeg het succes in het leven. Deze mensen zijn erop gericht om te laten zien dat ze over bepaalde kwaliteiten beschikken. In deze mindset is het dan ook voor de hand liggend om uitdagingen waarvan je de afloop niet kent en die dus wellicht het tegendeel van jouw kwaliteiten kunnen bewijzen, uit de weg te gaan.
Dat je eigenschappen juist kunnen groeien door inspanning, toewijding en doorzettingsvermogen is een opvatting van mensen met een op groei gerichte mindset. Deze eigenschappen zijn niet meer dan een beginpunt van waaruit je je kunt ontwikkelen. Je kunt je prestaties verbeteren door er (nog meer) moeite voor te doen en naar andere leermethoden te zoeken. Het loont ook om andere uitdagingen aan te gaan. Deze houding leidt tot leergierigheid en incasseringsvermogen.
Mindsets bepalen (ontwikkel)gedrag
Dweck onderscheidt zich doordat ze vooral geïnteresseerd is in de overtuigingen van mensen ten aanzien van de ontwikkelbaarheid van hun persoonlijke eigenschappen. De invloed van die overtuigingen is enorm. Ze bepalen gedrag, bijvoorbeeld als het erom gaat hoe mislukkingen te verwerken of juist de neiging te hebben om uitdagingen aan te gaan. De verschillen in mindset vinden hun verklaring in opvoeding en manier waarom je omgeving (dus ook management, coaches, partners, vrienden en begeleiders) omgaat met jouw successen en falen.
Je mindset is een kwestie van kiezen
Belangrijk voor ons vak en geheel passend in de traditie van de positieve psychologie, is Dwecks oproep dat je een keuze hebt in het hanteren van je mindset, en dat die in zichzelf ook ontwikkelbaar is. Die herken ik ook voor mezelf: hoe meer je ervan weet, hoe alerter je erop bent, hoe meer je in de groei-mindset kunt stappen. En het zal inmiddels duidelijk zijn dat het Dweck daar om te doen is. De eerste uitdaging is om je eigen opvattingen onder de loep te nemen en eerlijk voor jezelf te registreren hoeveel daarvan bepaald wordt door statische of door op groei gerichte gedachten. Je zult verbaasd zijn hoe vaak de statische mindset de kop opsteekt!
PS: Begin 2012 verschijnt het nieuwe boek onder redactie van Manon en Robert Jan Simons, getiteld deCanon van het leren. Hierin is een uitgebreider artikel van Björn opgenomen over Mindsets.
