Geen bedrijfsstrategie zonder ICT

Efficiënt werken is door de economische crisis voor iedere organisatie bittere noodzaak geworden
Belangrijke denkers over strategie zoals Porter en Mintzberg hebben jarenlang de stelling verkondigd dat organisaties een duidelijke focus moeten aanbrengen in hun strategische richting. Multi-focus strategieën kunnen volgens hen niet succesvol zijn. Een organisatie moet zich volledig richten op efficiënt werken óf een goede klantrelatie óf een uniek product. Combinaties van deze strategieën leiden af en – zo stellen zij – leiden tot middelmaat en uiteindelijk tot de ondergang.

De wereldwijde economische crisis laat zien dat deze stelling niet klopt. Iedere organisatie - overal ter wereld – heeft de gevolgen van de crisis gevoeld. Van het wereldwijd opererend chemieconcern tot de overheidsorganisatie van een arm Oost-Europees land. Er kwam minder geld binnen en er kon dus ook minder geld uit. Efficiënt werken en daardoor kosten besparen is voor al deze organisaties een bittere noodzaak geworden en onderscheidt je niet langer van de concurrentie. Een multi-focus strategie is niet alleen mogelijk gebleken, maar zelfs noodzakelijk. Organisaties moeten efficiënt werken én een goede klantrelatie onderhouden of efficiënt werken én een uniek product bieden.

Multi-focus strategieën stellen andere eisen aan de ICT strategie
De multi-focus strategie waar tegenwoordig in veel organisaties sprake van is, stelt andere eisen aan de ICT strategie. Niet langer kan worden volstaan met een uit de algemene strategie afgeleide ICT strategie. Een multi-focus strategie op algemeen niveau betekent mogelijk ook een multi-focus strategie op ICT niveau.

Hoe zorg je ervoor dat ICT bijdraagt aan de doelstelling om zeer efficiënt te werken en zo kosten te besparen, terwijl ICT tegelijkertijd een goede klantrelatie mogelijk maakt? Dit soort vragen moeten nu door ICT afdelingen beantwoord worden.

De ICT afdeling moet deelnemen aan het vormen van de bedrijfsstrategie
Misschien nog wel belangrijker dan de inhoud van het uiteindelijke strategiedocument is het proces van strategievorming. Het algemeen management kan het zich niet langer veroorloven om ICT geen duidelijke plek in het proces van algemene strategievorming te geven. ICT kan van doorslaggevend belang zijn in het behalen van de algemene strategische doelstellingen en moet dus ook aan tafel zitten als deze worden geformuleerd.

ICT strategen: organiseer een strategische dialoog!
Het is de taak van de ICT strategen om de ICT strategie te ontwikkelen gebruikmakend van het principe van halen en brengen.

In een continu proces van strategische koersbepaling en koersbijstelling wordt de business uitgenodigd inzicht te geven in nieuwe ontwikkelingen op de markt, bij concurrenten, vragen van klanten en ideeën vanuit businessperspectief. ICT haalt dit op. Andersom geeft ICT inzicht in actuele ontwikkelingen op technologisch vlak, nieuwe toepassingen in andere markten en branches en de mogelijke implicaties hiervan voor de eigen organisatie. ICT brengt deze kennis.

Wederzijds begrip en nieuwsgierigheid zijn drijvende krachten voor een goede strategische dialoog.

Maarten Kuiper is werkzaam bij Twynstra Gudde als adviseur op het gebied van ICT strategie en ICT innovatie. Begin 2011 rondde Maarten de studie Bedrijfskunde af aan de Vrije Universiteit te Amsterdam met als specialisatie “E-Business & ICT Industry”. Dit artikel is gebaseerd op het onderzoek dat hij heeft uitgevoerd voor zijn master thesis. Als onderdeel van dat onderzoek sprak hij met een tiental CIO’s en ICT beleidsmakers binnen grote Nederlandse organisaties.