Visieontwikkeling tijdens een fusieproces heeft overeenkomsten maar ook verschillen met visieontwikkelingstrajecten van organisaties. Een visie moet een organisatie richting geven voor de korte en lange termijn en medewerkers motiveren om de ambitie van de organisatie waar te maken. Tijdens een fusietraject heeft een visie een kaderstellende en richtinggevende functie voor de bouw van de nieuwe gemeente. De vijf huidige gemeenten zijn verantwoordelijk voor de bouw, maar vanaf 2011 hebben zij geen bestaansrecht meer. Zij dragen de nieuwe gemeente over aan de nieuwe gemeenteraad. De visie van de nieuwe gemeente vormt daarmee een overdrachtsdocument aan de nieuwe raad.
Besluitvorming over de nieuwe visie van een gemeente is een politieke afweging; de totstandkoming hoeft zeker niet een politieke exercitie te zijn. Bij de ontwikkeling van visies vinden wij het van belang dat daar zo veel mogelijk actoren bij worden betrokken. Hoe zien de inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen hun nieuwe gemeente, hoe zien de medewerkers van de vijf gemeenten hun nieuwe gemeente maar ook hun gemeentelijke organisatie, hoe zien gemeenteraadsleden hun nieuwe gemeente en hoe zien zij de besturing van deze nieuwe gemeente? De antwoorden op deze vragen moeten de bouwstenen vormen van de nieuwe visie. De bouw van de nieuwe gemeente heeft immers niet alleen gevolgen voor de bestuurders en de ambtenaren maar ook voor de inwoners, bedrijven en maatschappelijk instellingen. Daarom is het van essentieel belang dat al deze partijen de kans wordt geboden om betrokken te zijn bij de totstandkoming van de nieuwe visie.
Essentieel bij participatieve trajecten waar een breed scala aan actoren bij is betrokken, is snel helderheid te creëren over de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de verschillende actoren in het proces. Wie maakt en wie beslist en waarover?
Van bouwstenen die in de participatiefase zijn verzameld, komen tot de visie. Waar zijn we het over eens? Waar moeten we nog keuzes in maken? De rol die wij in dit proces nemen is niet alleen de procesbegeleiders- en facilitatorrol. Wij adviseren en houden een spiegel voor. Wat wil je, wat kun je, en natuurlijk wat mag je van je omgeving (strategische driehoek)? Hoe groot de nieuwe gemeente ook zal zijn, haar positie zal altijd bezien moeten worden in de context van de ontwikkelingen in de regio en het land.
